Intel szykuje procesor-potwora. 52 rdzenie i prawie 500 W mocy

Sama generacja Nova Lake nie jest już wyłącznie nazwą pojawiającą się na slajdach informatorów. Intel publicznie mówi o pracach nad tą rodziną i wskazuje ją jako ważny element odzyskiwania pozycji w segmencie high-end desktop. Obsługa Nova Lake pojawiła się również w oficjalnym narzędziu Intel Software Development Emulator.

Intel informował wcześniej, że Nova Lake ma pojawić się pod koniec 2026 roku. Nowsze nieoficjalne doniesienia sugerują jednak prezentację podczas CES 2027 i rozpoczęcie sprzedaży w pierwszym kwartale 2027 roku. Tego przesunięcia firma dotąd oficjalnie nie potwierdziła.

Nie została również ogłoszona finalna nazwa handlowa. Określenie Intel Core Ultra 400 jest logiczne i regularnie występuje w przeciekach, ale do oficjalnej prezentacji nie należy traktować go jako pewnika.

Najbardziej rozbudowany wariant Nova Lake-S ma według przecieków wykorzystywać dwa kafelki obliczeniowe. Każdy z nich może zawierać osiem wydajnych rdzeni P oraz szesnaście energooszczędnych rdzeni E. Do tego dochodziłyby cztery rdzenie LP-E umieszczone w części SoC.

Łącznie dawałoby to konfigurację:

16 rdzeni P + 32 rdzenie E + 4 rdzenie LP-E = 52 rdzenie.

W nieoficjalnych materiałach rdzenie P pojawiają się pod nazwą Coyote Cove, natomiast rdzenie E jako Arctic Wolf. Intel nie przedstawił jeszcze ich kompletnej architektury ani nie podał rzeczywistego wzrostu IPC względem poprzednich generacji.

Dla typowego gracza sama liczba 52 rdzeni nie musi być jednak najważniejsza. Tak rozbudowana konfiguracja może być przeznaczona przede wszystkim do renderowania, kompilacji, pracy wielowątkowej i zastosowań półprofesjonalnych. W grach większe znaczenie mogą mieć wydajność pojedynczego rdzenia, opóźnienia pomiędzy kafelkami oraz sposób działania nowej pamięci bLLC.

Ogromna pamięć cache prawdopodobnie nie będzie zarezerwowana wyłącznie dla jednego flagowego procesora. Według nieoficjalnych informacji opublikowanych przez autora konta @jaykihn0, Intel może przygotowywać przynajmniej pięć desktopowych wariantów Nova Lake wyposażonych w powiększoną pamięć bLLC.

Najmocniejsze jednostki z dwoma kafelkami obliczeniowymi mają otrzymać oznaczenie Core Ultra 400DX, natomiast modele z jednym kafelkiem i dodatkową pamięcią cache mogą trafić do serii Core Ultra 400D. Wyjątkiem ma być 22-rdzeniowy Core Ultra 9, który pomimo obecności bLLC może nie otrzymać dodatkowej litery w nazwie. Wszystkie te oznaczenia pozostają nieoficjalne.

Potencjalne konfiguracje procesorów Intel Nova Lake wyposażonych w pamięć bLLC. Dane pochodzą z przecieków i mogą ulec zmianie przed premierą.

Warto zwrócić uwagę, że widoczne na grafice wartości 125 i 175 W odnoszą się do nieoficjalnego TDP lub cTDP poszczególnych modeli. Nie należy ich utożsamiać z przeciekiem dotyczącym około 474 W, który ma opisywać krótkotrwały limit PL2 najmocniejszych konstrukcji z dwoma kafelkami.

Jedną z najciekawszych zmian ma być bLLC, czyli big Last Level Cache. Mówiąc prościej, chodzi o znacznie powiększoną pamięć ostatniego poziomu, z której mogą korzystać rdzenie procesora.

Według przecieków pojedynczy kafelek obliczeniowy może otrzymać do 144 MB takiej pamięci. W procesorze z dwoma kafelkami całkowita wartość mogłaby więc sięgnąć 288 MB. Wstępne oznaczenia D i DX mają odróżniać modele wyposażone w większy cache od standardowych wariantów.

Pomysł jest wyraźnie skierowany przeciwko procesorom AMD wykorzystującym 3D V-Cache. Jest jednak ważna różnica konstrukcyjna. AMD dokłada dodatkowy fragment pamięci cache pionowo na chiplet procesora. W przypadku Nova Lake dodatkowy cache ma być zintegrowany z kafelkiem obliczeniowym, a nie dołożony jako osobna warstwa.

Nie oznacza to automatycznie, że Nova Lake pokona procesory Ryzen X3D. Sama liczba megabajtów nie gwarantuje wyższej wydajności. Liczą się również opóźnienia, przepustowość, sposób dostępu do cache, komunikacja między kafelkami oraz optymalizacja konkretnej gry.

Możliwych 288 MB wygląda imponująco w tabeli, ale dopiero niezależne benchmarki pokażą, czy będzie to rzeczywista przewaga, czy przede wszystkim kosztowny sposób na zwiększenie wydajności w wybranych zastosowaniach.

Desktopowe procesory Nova Lake mają korzystać z podstawki LGA1954. Oznaczałoby to brak elektrycznej kompatybilności z płytami LGA1851 przygotowanymi dla obecnych procesorów Core Ultra 200S i ich następców.

Dla osoby kupującej dziś drogą płytę Z890 jest to ważniejsza informacja niż sama liczba rdzeni. Przejście na Nova Lake prawdopodobnie będzie wymagało wymiany zarówno procesora, jak i płyty głównej.

Sytuacja może wyglądać lepiej w przypadku chłodzeń. Noctua oficjalnie podała, że jej konstrukcje zgodne z LGA1700 i LGA1851 będą również pasowały do LGA1954 bez dodatkowych elementów montażowych. Nie jest to jednak automatyczna gwarancja dla każdego chłodzenia wszystkich producentów — zgodność konkretnego modelu nadal warto sprawdzić przed zakupem.

Według ujawnionej tabeli B960 i Z970 mogą mieć bardzo podobne możliwości komunikacyjne. Najważniejszą różnicą ma być odblokowanie podkręcania procesora na Z970. Pełne OC BCLK oraz większa liczba linii PCIe mają pozostać zarezerwowane dla Z990.

To interesujący podział. Z970 może stać się rozsądną opcją dla graczy chcących korzystać z odblokowanego procesora, ale niepotrzebujących rozbudowanej płyty z wieloma urządzeniami PCIe 5.0. Z990 prawdopodobnie będzie platformą dla najbardziej wymagających użytkowników, ekstremalnego OC i flagowych modeli dual-tile.

Liczba 474 W robi największe wrażenie, ale jednocześnie najłatwiej ją błędnie zinterpretować.

Według czerwcowego przecieku około 474 W ma być limitem lub docelowym budżetem mocy dla najbardziej rozbudowanych procesorów Nova Lake wykorzystujących dwa kafelki obliczeniowe. Nie jest to oficjalny parametr i nie dotyczy całej serii.

W dokumentacji Intela poszczególne limity oznaczają:

• PL1 — długoterminowy próg średniego poboru, zwykle powiązany z mocą bazową i możliwościami chłodzenia
• PL2 — wyższy limit wykorzystywany podczas pracy w trybie Turbo
• PL4 — graniczny limit zabezpieczający przed bardzo krótkimi skokami mocy

Intel opisuje PL1 jako próg średniej mocy, PL2 jako limit uruchamiający szybkie mechanizmy ograniczania poboru, a PL4 jako granicę, której układ nie powinien przekroczyć.

Dlatego 474 W nie oznacza, że komputer będzie stale pobierał tyle energii podczas grania. Rzeczywisty pobór będzie zależał od modelu, obciążenia, ustawień BIOS-u, limitu czasu Turbo, napięcia i możliwości chłodzenia.

Pojawiające się wcześniej liczby przekraczające 700 W odnosiły się do ekstremalnego poziomu PL4 lub pracy flagowego układu po zdjęciu części ograniczeń. Nie należy traktować ich jako normalnego poboru konsumenckiego procesora.

Jednocześnie nawet niepotwierdzone 474 W pokazuje, że najmocniejsze warianty mogą wymagać potężnej sekcji zasilania, wydajnego chłodzenia i odpowiednio dobranego zasilacza. Nie oznacza to jednak, że każdy Core Ultra 400 będzie potrzebował ogromnego AIO i kilowatowego PSU.

Standardowe desktopowe procesory Intela zwykle oferują stosunkowo niewielką zintegrowaną grafikę. Nova Lake może przynieść ciekawy wyjątek.

Według wstępnego przecieku jeden szczególny wariant desktopowy ma otrzymać konfigurację 4 rdzeni P, 8 rdzeni E, 4 rdzeni LP-E oraz aż 12 rdzeni graficznych Xe3P. Informator określił ten model jako wstępny, bez podawania zegarów, parametrów pamięci czy prognozowanej wydajności.

Nie oznacza to, że każdy procesor Nova Lake otrzyma tak rozbudowaną grafikę. Może to być osobny układ skierowany do kompaktowych komputerów, niedrogich zestawów gamingowych albo konstrukcji działających bez dedykowanej karty graficznej.

Ślady obsługi Xe3 i Xe3P pojawiają się również w oprogramowaniu linuksowym, ale dokładny podział architektur pomiędzy poszczególne modele nadal nie jest jasny.

Nova Lake może być pierwszą od dłuższego czasu generacją Intela zaprojektowaną z tak wyraźnym naciskiem na odzyskanie wydajności w high-endowych desktopach. Duży cache, nowe rdzenie i mocniejsze warianty wskazują, że firma chce ponownie realnie konkurować z procesorami AMD X3D.

Na razie nie istnieją jednak oficjalne benchmarki, ceny ani testy poboru energii. Nie wiadomo również, czy modele z bLLC pojawią się od razu, czy dopiero po premierze podstawowej serii.

Największy cache nie musi wygrać w każdej grze. Ryzeny X3D zawdzięczają swoją pozycję nie tylko pojemności pamięci, lecz także niskim opóźnieniom, efektywnej architekturze i dobremu zachowaniu w tytułach ograniczanych wydajnością procesora.

Nova Lake może więc stać się realnym rywalem AMD X3D, ale ogłaszanie zwycięstwa Intela przed pojawieniem się niezależnych testów byłoby zdecydowanie przedwczesne.

Osoba planująca high-endowy komputer pod koniec 2026 roku powinna przynajmniej zaczekać na oficjalną prezentację platformy. Zakup drogiego LGA1851 tuż przed możliwym wejściem LGA1954 może oznaczać ograniczoną ścieżkę późniejszej modernizacji.

Z drugiej strony odkładanie potrzebnego komputera przez wiele miesięcy na podstawie niepotwierdzonych parametrów również nie jest rozsądne. Nova Lake może zadebiutować później, być początkowo słabo dostępny albo kosztować więcej, niż sugerowałyby obecne oczekiwania.